Παρασκευή, 19 Οκτωβρίου 2007

Τα δένδρα των πόλεων είναι ευαίσθητα στην ατμοσφαιρική ρύπανση

Από ScienceNews.gr

Κατά πόσο τα δένδρα των πόλεων είναι ευαίσθητα στην ατμοσφαιρική ρύπανση;
Τα κωνοφόρα δένδρα είναι πολύ διαδεδομένα στη Ρωσία, ειδικά στη Σιβηρία, όπου η τούνδρα καταλαμβάνει πάνω από 10 εκατομύρια εκτάρια. Οι κέδροι και τα πεύκα αναπτύσσονται και σε περιβάλον πόλεως όπως σε πάρκα, αλλά υποφέρουν από τις αλλαγές που προκαλεί ο άνθρωπος στο περιβάλον. Ωστόσο, τα κωνοφόρα δένδρα μπορούν να αντέξουν σε μικρά επίπεδα ρύπανσης. Τα όξινα αέρια που απορροφούν τα δένδρα μεταφέρονται και αποθηκεύονται σε εκείνα τα μέρη του δένδρου που δεν πραγματοποιούν σημαντικές λειτουργίες και μερικά στοιχεία απομακρύνονται από τις βελόνες και τους πόρους των ριζών. Τα δένδρα είναι οπλισμένα με διάφορες βιοχημικές αντιδράσεις που αποτρέπουν τις επιβλαβείς διαδικασίες οξείδωσης. Σύμφωνα με τα στοιχεία από τον Κεντρικό Βοτανικό Κήπο της Μόσχας, η ικανότητα των πεύκων να αντέχουν στη ρύπανση του περιβάλοντος μειώνεται με την ακόλουθη κλίμακα: Το κοινό πεύκο (γένος Pinus) είναι το πιο ανθεκτικό. Το βουνίσιο πεύκο (Pinus Montana) και οι ποικιλίες της Β.Αμερικής - το πεύκο του Λαμπραντόρ (Pinus banksiana) και το πεύκο του Weymouth (Pinus strobus) - είναι λιγότερο ανθεκτικά. Το πεύκο cembra (Pinus cembra), ο κέδρος της Σιβηρίας (Pinus sibirica), το πεύκο-νάνος (Pinus pumila) και το πεύκο της Κορέας (Pinus koraiensis) είναι τα πιο ευπαθή. Τα κωνοφόρα είναι 10 φορές πιο ευαίσθητα στη ρύπανση του αέρα από τα φυλλοβόλα εξ αιτίας της ευαισθησίας τους στις οικολογικές αλλαγές. Tα κωνοφόρα αποτελούν δείκτες για την κατάσταση του περιβάλοντος στο οποίο ζουν. Αυτή η μέθοδος επιτρέπει σε κάποιον να εκτιμήσει τη συνδιασμένη επίδραση όλων των τοξικών ουσιών στους ζωντανούς οργανισμούς. Αυτό είναι πολύ οφέλιμο σε αστικές συνθήκες, αφού η ανομοιογένεια του αστικού κλίματος, του εδάφους, της τοπογραφίας και άλλων παραγόντων, καθιστούν δύσκολο τον καθορισμό του βαθμού ρύπανσης και του επιπέδου τοξικότητας των διαφόρων ουσιών σε συγκεκριμένα σημεία εντός της πόλης. Μια τέτοια εκτίμηση δεν θα μπορούσε να βασιστεί, για παράδειγμα, μόνο στη χημική ανάλυση των αερίων ρυπαντών, καθώς το τελευταίο δεν μπορεί να χαρακτηρίσει την μετατροπή και τη μετακίνηση των αερίων σε διάφορα στρώματα της ατμόσφαιρας. Σε αυτήν την περίπτωση η παρατήρηση των φυτών που πάσχουν από αυτά τα αέρια είναι ο καλύτερος τρόπος ελέγχου. Τα πεύκα ηλικίας 20 με 25 ετών που αναπτύσονται στην πόλη Tomsk, σε περιοχές με διαφορετικά επίπεδα ρύπανσης, μελετήθηκαν από ερευνητές του Πανεπιστημίου Tomsk. Οι επιστήμονες βρήκαν ότι οι αστικές συνθήκες προκαλούν αλλαγές στις κύριες διαδικασίες φυσιολογίας και ανάπτυξης των κωνοφόρων δένδρων. Η φωτοσυνθετική ικανότητα μειώνεται κατά 25-30%, τα παρατηρούμενα δένδρα αναπτύσονται πιο αργά από τα ανάλογα κωνοφόρα των προαστίων, έχουν παραμορφωμένο το πάνω μέρος του κώνου και χαμηλής ποιότητας ξύλο. Στο πλαίσιο της εκτίμησης της κατάστασης των κωνοφόρων στην περιοχή της λίμνης Βαϊκάλη, η Dr. Mikhailova, η ερευνήτρια του Siberian Institute of Plant Psysiology and Biochemistry της Russian Academy of Sciences, κατέταξε την κατάσταση των κωνοφόρων ανάλογα με τη ρύπανση του αέρα από τα βιοχημικά αέρια. Η οφειλόμενη στη ρύπανση ασθένεια των δένδρων αναπτύσσεται σε διάφορα στάδια. Αρχικά, εμφανίζεται μια μικρή, αλλά ορατή διαταραχή του μεταβολισμού. Σε μεσαίο επίπεδο ρύπανσης, η διαταραχή μεταβάλλεται σε μια χρόνια ασθένεια, οι μηχανισμοί προσαρμογής δε λειτουργούν κατάλληλα και η ανάπτυξη του δένδρου καθυστερεί. Όσο η ασθένεια εξαπλώνεται, το δένδρο εισέρχεται στη φάση της μη αναστρέψιμης αποσύνθεσης και στο τελικό στάδιο το φυτό πεθαίνει. Τα φυτά είναι πολύ ευαίσθητα σε υψηλές συγκεντρώσεις ατμοσφαιρικού όζοντος. Η μελέτη της επίδρασης του όζοντος στα δένδρα είναι δύσκολα εφικτή σε φυσικές συνθήκες εξαιτίας της υψηλής αντιδραστικότητας του παράγοντα. Στο εργαστήριο, ο ειδικός εξοπλισμός επιτρέπει την παρακολούθηση της συγκέντρωσης του όζοντος κατά την διάρκεια του πειράματος. Επιστήμονες από το Institute of Atmosphere Optics (Siberian Division, Russian Academy of Sciences), το Πανεπιστήμιο Tomsk, και το Institute of Forestry (Siberian Division, Russian Academy of Sciences) ανακάλυψαν ότι η εξάωρη έκθεση ενός τετραετούς κέδρου Σιβηρίας σε συνθήκες αυξημένης συγκέντρωσης όζοντος έχει ως αποτέλεσμα την αποσύνθεση των φωτοσυνθετικών χρωστικών. Αυτό το αποτέλεσμα είναι πιο εμφανές στις βελόνες των ταχέως αναπτυσσόμενων κέδρων. Οι βελόνες των βραδέως αναπτυσσόμενων κέδρων είναι λιγότερο ευαίσθητες. Ωστόσο, ο χαμηλός ρυθμός ανάπτυξης αυτών των ειδών αποτελεί μειονέκτημα για τη χρήση τους στα πάρκα των πόλεων. Συνοψίζοντας, οι αστικές συνθήκες καθιστούν πολύ δύσκολη την ανάπτυξη των πεύκων και των κέδρων. Γι’αυτό το λόγο τα πεύκα που φυτεύονται κυρίως στις αυλές των σπιτιών των πόλεων αρρωσταίνουν και πεθαίνουν γρήγορα.

Κυριακή, 14 Οκτωβρίου 2007

Η εφημερίδα "Γνώμη" του Κιλκίς προβάλλει το έργο του ΒΒΚΚ

Στην Ελλάδα η φύση πεθαίνει

Οι κυβερνήσεις εδώ και χρόνια έχουν εγκαταλείψει το περιβάλλον και αφήνουν στην τύχη τους ευπαθή οικοσυστήματα


ΜΑΧΗ ΤΡΑΤΣΑ - ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΜΠΙΤΣΙΚΑ

Η λίμνη Κορώνεια έγινε υγρός τοξικός τάφος για εκατοντάδες πουλιά. Οι κάτοικοι στη Θήβα και στις περιοχές γύρω από τα Οινόφυτα πίνουν νερό με χρώμιο. Το παραποτάμιο δάσος της Κερκίνης έχει συρρικνωθεί στο ένα δέκατο της αρχικής του έκτασης εξαιτίας μιας αδιέξοδης διαχείρισης. Η λίμνη Βεγορίτιδα έχει απολέσει περίπου το 90% του όγκου της και η στάθμη της έχει πέσει κατά περίπου 40 μέτρα. Οι κυβερνήσεις εδώ και χρόνια έχουν εγκαταλείψει το περιβάλλον και έχουν αφήσει στην τύχη τους ευαίσθητα οικοσυστήματα. Ξέσπασαν άγρια και οι πυρκαϊές για να αναδειχθεί η γύμνια της κυβερνητικής πολιτικής και στον τομέα προστασίας του φυσικού πλούτου. Ηρθαν μετά το κυνήγι για την αναθεώρηση του άρθρου 24 για τα δάση, τις νομοθεσίες για τον περιορισμό των δασικών εκτάσεων αλλά και την αναπτυξιακή λογική που χωρά άφθονο τσιμέντο σε περιοχές-φιλέτα. Η παράκτια ζώνη και σημαντικοί βιότοποι «αξιοποιούνται» από μεγάλες τουριστικές εγκαταστάσεις και βιομηχανικές μονάδες ή θυσιάζονται στον βωμό της οικιστικής ανάπτυξης. Μετά τις καταστροφές στην Ηλεία το μεγαλεπήβολο σχέδιο ανασυγκρότησης ξεκίνησε από την παραλιακή ζώνη της Ζαχάρως. Η Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου παραχώρησε στον Δήμο Ζαχάρως 2.500 στρέμματα - μέρος των οποίων προστατεύεται από το ευρωπαϊκό δίκτυο Natura 2000 - για οικιστική και τουριστική ανάπτυξη. Ο δήμος με τη σειρά του είναι έτοιμος να παραδώσει τη δημόσια γη σε επενδυτές. Οι πιέσεις στον φυσικό πλούτο της χώρας από αυθαίρετες ή πρόχειρα σχεδιασμένες παρεμβάσεις καθημερινά αυξάνονται και η κυβέρνηση εξακολουθεί να στηρίζει μια κατ' εξοχήν καταστροφική για το περιβάλλον πολιτική. Η δημιουργία υπουργείου Περιβάλλοντος έμεινε στα αζήτητα. «Φαίνεται ότι ο κ. Καραμανλής δεν πήρε το μήνυμα. Παρά τα εύκολα παχιά λόγια, το περιβάλλον παραμένει πολύ χαμηλά στις προτεραιότητες της νέας κυβέρνησης», σύμφωνα με τον Ν. Χρυσόγελο, από τους Οικολόγους Πράσινους. Από το 1936, οπότε ιδρύθηκε ο πρώτος εθνικός δρυμός της χώρας, ως σήμερα δεν υπάρχει μια ολοκληρωμένη πολιτική για τη διαχείριση και την προστασία των φυσικών οικοσυστημάτων. Πολλές φυσικές περιοχές δέχονται πιέσεις από επεκτάσεις καλλιεργειών, διανοίξεις δρόμων, μπαζώματα, παράνομη δόμηση και απόθεση απορριμμάτων.

Κορώνεια - Βόλβη





Η λίμνη Κορώνεια έχει γίνει τάφος για εκατοντάδες πουλιά


Τις τελευταίες ημέρες στην Κορώνεια βρίσκεται σε εξέλιξη ένα σοβαρότατο περιστατικό μαζικών θανάτων πουλιών, το οποίο δεν αποκλείεται να οφείλεται σε βοτουλισμό ή σε τοξικά κυανοβακτήρια. Μέχρι στιγμής έχουν περισυλλεγεί εκατοντάδες νεκρά πουλιά από τη λίμνη Κορώνεια από τη Διεύθυνση Κτηνιατρικής και από συνεργάτες του Ελληνικού Κέντρου Περίθαλψης Αγριων Ζώων. Η αδιαφορία και η ασυνεννοησία των αρμοδίων υπηρεσιών πλήττουν για τρίτη φορά (η πρώτη ήταν το 1995 και η δεύτερη το 2004) μια λίμνη διεθνούς σημασίας - η περιοχή προστατεύεται από τη Συνθήκη Ραμσάρ. Ο Φορέας Διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου Κορώνειας - Βόλβης παλεύει χρόνια να ξεκινήσει την ουσιαστική λειτουργία του, αλλά η έλλειψη πολιτικής βούλησης και στήριξης τον καθιστά ανίκανο να επιτελέσει το έργο του.

Μελέτη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, η οποία δημοσιεύθηκε σε παλαιότερο τεύχος (21 Οκτωβρίου 2006) του επιστημονικού εντύπου «Environmental monitoring and assessment», κάθε άλλο παρά αφήνει περιθώρια για εφησυχασμό. Η χημική ρύπανση από γεωργικά φάρμακα και απόβλητα, αστικά και βιομηχανικά, απειλεί την Κορώνεια και τη Βόλβη με αφανισμό. Σε μετρήσεις που έγιναν ανιχνεύθηκαν ενώσεις φωσφόρου, αζώτου, νιτρικά και επικίνδυνα χημικά στοιχεία σε υψηλές συγκεντρώσεις. Τα εργοστάσια, οι εντατικές καλλιέργειες και οι ρίψεις ανεπεξέργαστων λυμάτων συνεχίζουν να πλήττουν το υδάτινο οικοσύστημα, παρά τις υποσχέσεις των αρμοδίων για σωτήριες παρεμβάσεις. Μάλιστα η υπόθεση της Κορώνειας είναι ανοιχτή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

Δέλτα Αξιού, Λουδία, Αλιάκμονα

Παρά το ότι είναι δίπλα στη Θεσσαλονίκη και επομένως είναι πιο εύκολο να επιτηρηθεί, και εδώ τα προβλήματα περισσεύουν. Πολύ συχνά μάλιστα δεν ευθύνονται μόνο παρανομούντες ιδιώτες αλλά και οι ίδιες οι δημόσιες υπηρεσίες. Πριν από μία εβδομάδα μέλη της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας και στελέχη του τοπικού φορέα διαχείρισης κατέγραψαν ένα ακόμη περιστατικό μπαζώματος της λιμνοθάλασσας Καλοχωρίου από εργολάβο του Δήμου Εχεδώρου μέσα στην προστατευόμενη περιοχή και προχώρησαν στις σχετικές καταγγελίες. Εκκρεμεί στον Συνήγορο του Πολίτη και άλλη σχετική καταγγελία κατά του ίδιου δήμου για παλαιότερο μπάζωμα της λιμνοθάλασσας.

Στροφιλιά

Η ανεξέλεγκτη πρόσβαση οχημάτων στο δάσος Στροφιλιάς και στην παράκτια ζώνη έχει οδηγήσει στον κατακερματισμό και στην υποβάθμιση του Δάσους Κουκουναριάς και στην καταστροφή των θινών. Το Δάσος Κουκουναριάς στη Στροφιλιά, το μεγαλύτερο και ωραιότερο από τα τρία δάση Κουκουναριάς της Ελλάδας, παρουσιάζει σοβαρά προβλήματα αναγέννησης και σταδιακά υποβαθμίζεται.

Ολυμπος

Ακόμη και μέσα στον εθνικό δρυμό του Ολύμπου - περιοχή Natura έχει διανοιχθεί και ασφαλτοστρωθεί δρόμος προς το παλιό χιονοδρομικό του στρατού, σε υψόμετρο πάνω από τα 2.300 μ., με προοπτική τη δημιουργία χιονοδρομικού κέντρου στον Ολυμπο, από την πλευρά του Ν. Λάρισας. Τέτοιοι δρόμοι διευκολύνουν παράνομες δραστηριότητες, όπως η λαθροθηρία αγριόγιδων.

Ταΰγετος

Η πρόσφατη πυρκαϊά αποτέφρωσε περίπου 110.000 στρέμματα δάσους και θαμνώνων. Η περιοχή εντάσσεται στο δίκτυο Natura και έχει προταθεί να γίνει εθνικό πάρκο. Η διάνοιξη δρόμων κοντά σε φαράγγια και σημαντικές για τα πουλιά περιοχές αποτελεί σημαντική απειλή για το ευαίσθητο οικοσύστημα. Από την πλευρά του Ν. Λακωνίας αυξάνεται η εκτός σχεδίου δόμηση, ενώ υπάρχουν σκέψεις για τοποθέτηση ανεμογεννητριών, που σημαίνει διάνοιξη και άλλων δρόμων, επεμβάσεις και αλλοίωση του τοπίου.

Πάρνωνας

Στην περιοχή έχει προταθεί να γίνει οικολογικό πάρκο. Η εφετινή πυρκαϊά έκαψε περίπου 150.000 στρέμματα δάσους και θαμνώνων. Στη λιμνοθάλασσα του Μούστου που είναι μέσα στην προστατευόμενη περιοχή υπάρχει πίεση για εκτός σχεδίου δόμηση.

Βάϊ

Τεράστια και αμφιλεγόμενη επένδυση στα κτήματα της Μονής Τοπλού προβλέπει ότι τα επόμενα 80 χρόνια το φοινικόδασος του Βάι και η γύρω περιοχή της βορειοανατολικής χερσονήσου της Κρήτης με τις παραλίες της θα «αξιοποιούνται» από τη βρετανική εταιρεία Loyalward Ltd. Εδώ και χρόνια οι τοπικοί πολιτικοί παραγοντες στηρίζουν την επένδυση, ενώ δεν έχουν λείψει και οι φωνές κριτικής από βουλευτές της Κρήτης. Πρόσφατα η κυβέρνηση και η Εκκλησία «ευλόγησαν» σχέδιο-μαμούθ για δημιουργία ξενοδοχείων, συνεδριακών κέντρων και υδροβόρων γηπέδων γκολφ. Αντίθεση έχει εκφρασθεί από οικολόγους - Παγκρήτιο Δίκτυο Οικολογικών Οργανώσεων «Οικοκρήτη» - αλλά και πολίτες από τους δήμους Σητείας και Ιτάνου. Η κριτική τους εστιάζεται στις επιπτώσεις που θα έχει για το περιβάλλον της περιοχής η επένδυση - περιοχή Natura, έλλειψη νερού, όγκος της μεγάλης κλίμακας τουριστικής επένδυσης.

Τυμπάκι

Το Παγκρήτιο Δίκτυο Οικολογικών Οργανώσεων «Οικοκρήτη» αντιτίθεται στα σχέδια του υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας να κατασκευάσει έναν τεράστιο διαμετακομιστικό σταθμό κλειστού τύπου στον κόλπο της Μεσσαράς, τον οποίο βαφτίζει «πύλη του Νότου», με ξένους επενδυτές, χωρίς να αποκαλύπτει τις πραγματικές του διαστάσεις. Σύμφωνα με το δίκτυο, το έργο θα δεσμεύσει χιλιάδες στρέμματα θαλάσσιου χώρου και εδάφους για την κατασκευή του σταθμού-μαμούθ. Καθημερινά θα ελλιμενίζονται εκατοντάδες υπερμεγέθη πλοία και κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο ενός μεγάλου σοβαρού ατυχήματος. Το έργο θα δημιουργήσει όχληση στη θαλάσσια χελώνα (Caretta caretta) στον Κομμό και θα υποβαθμίσει την ακτογραμμή σχεδόν σε όλη τη Νότια Κρήτη. Οπως καταγγέλλουν οι οικολόγοι της Κρήτης, η αλιεία θα περιοριστεί δραματικά, η αέρια ρύπανση θα πολλαπλασιαστεί, οι καλλιέργειες θα υποβαθμιστούν, αρχαιολογικά μνημεία θα απειληθούν και η περιοχή θα μεταμορφωθεί τελικά σε έναν γκρίζο και ξένο βιομηχανικό τόπο.

Υγρότοπος Λούτσας

Η περιοχή έχει υποστεί πολλές καταστροφές κατά καιρούς. Είναι χαρακτηριστική η υπόθεση που εκτυλίχθηκε τον Σεπτέμβριο του 2006, όταν ο απερχόμενος δημοτικός άρχοντας αποφάσισε να μπαζώσει το μεγαλύτερο μέρος του υγροτόπου. Παρά τις παρεμβάσεις που έκαναν περιβαλλοντικές οργανώσεις προς ΥΠΕΧΩΔΕ, Νομαρχία και άλλες αρμόδιες υπηρεσίες, δεν κατέστη δυνατόν να σταματήσουν τα έργα κατά την εξέλιξή τους, με αποτέλεσμα να μπαζωθεί μεγάλο τμήμα του υγροτόπου. Μετά από σειρά καταγγελιών βγήκαν αποφάσεις που υποχρεώνουν τον Δήμο Αρτέμιδας να αποκαταστήσει τον χώρο όπως ήταν πριν από τα μπαζώματα.

Υγρότοπος Βραυρώνας

Οι τουρίστες που επισκέπτονται τον αρχαιολογικό χώρο του Ναού της Αρτέμιδος βλέπουν τον παρακείμενο υγρότοπο γεμάτο σκουπίδια και μπάζα. Μάλιστα ενίοτε ακούνε τους πυροβολισμούς των λαθροθηρών, οι οποίοι δεν φαίνεται να δίνουν λογαριασμό σε κανέναν. Τον υγρότοπο διασχίζουν εναέρια καλώδια ρεύματος, με αποτέλεσμα αρκετά συχνά να σκοτώνονται πουλιά από την πρόσκρουση σε αυτά. Και όλα αυτά σε έναν τόπο ιδιαίτερης ιστορικής, αισθητικής και περιβαλλοντικής αξίας και έναν από τους ελάχιστους εναπομείναντες υγροτόπους της Αττικής.

Λίμνη Βεγορίτιδα

«Αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας λίμνης που επί 45 χρόνια υφίσταται τη ληστρική ανθρώπινη εκμετάλλευση και οδηγείται στην ολοσχερή καταστροφή με την ευθύνη της κεντρικής εξουσίας, της αυτοδιοίκησης αλλά και με τη συνενοχή της τοπικής κοινωνίας» αναφέρουν σε έκθεσή τους οι Οικολόγοι Πράσινοι. Σήμερα η λίμνη έχει απολέσει περίπου το 90% του όγκου της και η στάθμη της έχει πέσει κατά περίπου 40 μέτρα. Η πτώση της στάθμης συμπαρέσυρε και τον υπόγειο υδροφορέα, που τροφοδοτούσε τα νερά του στη λίμνη. «Η μείωση του όγκου της λίμνης φτάνει τα 20 εκατ. κυβικά μέτρα ετησίως, γεγονός που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι σε 12 χρόνια η Βεγορίτιδα μπορεί να εξαφανιστεί» αναφέρουν οι «πράσινοι». Επιπλέον στα νερά της ανιχνεύονται βαρέα μέταλλα και υπολείμματα φυτοφαρμάκων. Συνέπεια της υποβάθμισης των νερών της λίμνης είναι η μείωση της ιχθυοπαραγωγής και η εξαφάνιση της καραβίδας, του κορέγονου, της πρασινοκέφαλης πάπιας, του πελεκάνου και η εμφάνιση του τσιρονιού, που αντέχει σε κακής ποιότητας νερά.

Αλιάκμονας

Η αποσπασματική διαχείριση των νερών του κατά νομό ή κατά υπουργείο, οι αλληλοσυγκρουόμενες προτεραιότητες των εμπλεκομένων υπηρεσιών και η υποβάθμιση των νερών του με βιομηχανικά, γεωργικά και αστικά απόβλητα εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους για το μέλλον του ποταμού. Κυριότεροι χρήστες είναι η ΔΕΗ και οι δήμοι Καστοριάς και Θεσσαλονίκης. Ωστόσο, μεγάλος εκτιμάται ότι είναι και ο όγκος των υδάτων που αντλείται διαρκώς - όπως καταγγέλλεται, ο κάθε νομός προγραμματίζει νέα αρδευτικά ερήμην των άλλων. Οι ποσότητες που αντλούνται δεν καταγράφονται ούτε ελέγχονται συστηματικά. Στα νερά του Αλιάκμονα οι επιστήμονες ανίχνευσαν αμίαντο και υπολείμματα φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων, ενώ αρκετοί οικισμοί αλλά και βιομηχανίες χρησιμοποιούν τον ποταμό ως αποδέκτη αποβλήτων.

Νέστος

Οι λίμνες γλυκού νερού του Νέστου - βορειοανατολικώς της Χρυσούπολης (Καβάλας) - καταστρέφονται καθώς έχουν αναπτυχθεί δραστηριότητες ασύμβατες με τη διατήρηση του ευαίσθητου οικοσυστήματος, όπως κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις στις όχθες, απόθεση απορριμμάτων κτλ. Το Δέλτα Νέστου και οι λίμνες του προστατεύονται από το δίκτυο «Φύση 2000» και τη διεθνή συνθήκη Ραμσάρ. Επίσης έχουν ενταχθεί στο παγκόσμιο δίκτυο «Λίμνες Ζωής», στο οποίο έχουν συμπεριληφθεί σημαντικές λίμνες από όλον τον κόσμο.

Δέλτα Εβρου

Δίπλα στον σημαντικότερο υγρότοπο της Ευρώπης για τη μετανάστευση των πουλιών - προστατεύεται από την εθνική και τη διεθνή νομοθεσία - θα κατασκευαστεί ο αγωγός πετρελαίου Μπουργκάς - Αλεξανδρούπολη, καθώς και οι εγκαταστάσεις φόρτωσης του πετρελαίου. «Παρ' ότι ο κίνδυνος για τον υγρότοπο είναι άμεσος και προφανής, δεν φαίνεται να έχουν ληφθεί ως σήμερα ιδιαίτερα μέτρα πρόληψης των επιπτώσεων» καταγγέλλει ο επιστημονικός διευθυντής της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας κ. Τ. Δημαλέξης. Πέρα από την κατασκευή του αγωγού, προβλήματα, μικρότερης κλίμακας, δημιουργούν οι εκατοντάδες παράνομες καλύβες εντός της προστατευόμενης περιοχής, οι οποίες χρησιμοποιούνται από κυνηγούς που διανυκτερεύουν στην περιοχή, παρ' ότι το κυνήγι απαγορεύεται. Ακόμη, η ανεξέλεγκτη βόσκηση και οι φωτιές που μπαίνουν το φθινόπωρο από κτηνοτρόφους και κυνηγούς αποτελούν μια σοβαρή απειλή. Ακόμη, όπως καταγγέλλουν τα μέλη της Οικολογικής Εταιρείας Εβρου (Παράρτημα Διδυμοτείχου), ένας από τους παραποτάμους του Εβρου, ο Ερυθροπόταμος, που διατρέχει το Διδυμότειχο, αντιμετωπίζεται από τους αρμοδίους ως χωματερή.

Βιστωνίδα - Πόρτο Λάγος

Η αυθαίρετη δόμηση (π.χ., Βελώνη), οι εναποθέσεις οικιακών απορριμμάτων, ο ευτροφισμός και η αλλοίωση της υδρολογίας λόγω υπεραντλήσεων πληγώνουν τον υγρότοπο, αν και η περιοχή εντάσσεται στο δίκτυο Natura και προστατεύεται από τη συνθήκη Ραμσάρ. «Η Μονή Βατοπαιδίου, επικαλούμενη χρυσόβουλο του 1080, διεκδικεί την κυριότητα του χώρου προκειμένου να τον αξιοποιήσει τουριστικά με ξενοδοχεία κτλ.» σημειώνει ο κ. Δημαλέξης. Δύο αποικίες ερωδιών, πολλά αρπακτικά και φοινικόπτερα αποτελούν τους σημαντικότερους «κατοίκους» της περιοχής, ενώ στην περιοχή διαχειμάζουν και οι αργυροπελεκάνοι.

Κερκίνη

Η Κερκίνη, ένας από τους σημαντικότερους υγροτόπους της Νοτιοανατολικής Ευρώπης για τα υδρόβια πουλιά, αναπαραγόμενα και μεταναστευτικά, υποφέρει εδώ και δεκαετίες από το πολύ έντονο εποχικό ανεβοκατέβασμα της στάθμης του νερού, αφού χρησιμοποιείται και ως αρδευτικό - αντιπλημμυρικό έργο. Το αποτέλεσμα είναι ότι έχει συρρικνωθεί στο ένα δέκατο της αρχικής του έκτασης το πολύτιμο παραποτάμιο δάσος όπου φωλιάζουν τα σπάνια πουλιά. Κάθε χρόνο καταστρέφονται αρκετές φωλιές σπάνιων πουλιών.


Ο Συνήγορος του Πολίτη

Καταπατήσεις, επιχωματώσεις, ρύπανση και φαινόμενα υποβάθμισης σημαντικών υγροτόπων «πατάνε» στην αδράνεια της κρατικής μηχανής και της ανοχής των αρμοδίων, διαπιστώνει και ο Συνήγορος του Πολίτη.

Πλήθος αναφορών από πολίτες έχουν φθάσει στην ανεξάρτητη αρχή, όπως για εκσκαφές και εκτεταμένες επιχωματώσεις στη λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου, για αυθαίρετες κατασκευές στο Λούρο, για εκτεταμένες αμμοληψίες στον Αχελώο. Στη λίμνη της Καστοριάς η κατασκευή με επίχωση μεγάλης τσιμεντένιας προβλήτας από τον Δήμο Μακεδνών προκάλεσε την παρέμβαση της Αρχής, κατεδαφίστηκε η αυθαίρετη προβλήτα, απομακρύνθηκαν τα υλικά κατασκευής και διαπιστώθηκε η επαναφορά της ακτογραμμής στην αρχική της μορφή.

Στην περιοχή Αλυκής Κοπανά (Νέας Λαμψάκου) λόγω εναπόθεσης σκουπιδιών και άχρηστων υλικών από εκσκαφές υπήρξε αλλοίωση του υγροτόπου. Επειτα από παρέμβαση του Συνηγόρου η Διεύθυνση Περιβάλλοντος της Νομαρχίας Ευβοίας επέβαλε πρόστιμο 2.000 ευρώ στον Δήμο Ληλαντίων. Στην παραλίμνια περιοχή της λίμνης Λυσιμαχείας μεγάλης έκτασης αργιλοληψία, καταπατήσεις, καθώς και απόθεση άχρηστων υλικών από εκσκαφές και απορριμμάτων. Οι παρανομίες διευκολύνονταν από το νομικό πλαίσιο καθώς η υπ' αριθ. 22306/2006 ΚΥΑ, με την οποία θεσμοθετήθηκε η νομική προστασία της λίμνης, δεν προσδιόριζε τις ακριβείς συντεταγμένες των ορίων προστασίας της.

Το αρμόδιο Πολεοδομικό Γραφείο Αγρινίου, μετά την παρέμβαση της Αρχής, επέβαλε πρόστιμο για τις αργιλοληψίες.


Το ΒΗΜΑ, 23/09/2007 , Σελ.: A46

Κωδικός άρθρου: B15172A461
ID: 289478

http://tovima.dolnet.gr/print_article.php?e=B&f=15172&m=A46&aa=1


... κομμένες ρίζες, που μοιάζανε με σταυρούς νεκροταφείου

Σε έναν από τους «αττικούς περιπάτους» του, στο - τρόπος του λέγειν - δάσος του Περάματος, ο Βάρναλης πέφτει πάνω σε έναν κυριακάτικο «εκδρομέα» που αγορεύει μπροστά σε ένα κορδόνι από κάμπιες. Τον πλησιάζει με τρόπο και τονε ρωτά:

- Γιατί δεν τις πατάτε, παρά τους βγάζετε... λόγο και τις κανακεύετε, όπως οι Αραπάδες της Αφρικής πιάνουνε τα ζωύφια στον κόρφο τους και δεν τα τσακίζουνε, παρά τ' αφήνουνε χάμου με τη δικαιολογία πως είναι «πλάσματα του θεού»; Γύρισε και με κοίταξε με οίκτο.

- Γιατί, κύριέ μου, η κάμπια, σε σχέση με τον άνθρωπο, δεν κάνει κανένα κακό στο δάσος. Τρώγει μερικά φύλλα ή και γυμνώνει ολότελα ένα ή δύο δέντρα, αλλά τα φύλλα ξαναβγαίνουν αργότερα πολύ πιο φρέσκα και ζωηρά και το δάσος μένει πάντα δάσος. Ενώ ο άνθρωπος κόβει σύρριζα όχι ένα δέντρο μονάχα, παρά όλα - και πια δε θα ξαναγίνει. Για να έχουμε δάση δεν είναι ανάγκη να πατάμε τις κάμπιες· πρέπει να πατάμε τους ανθρώπους. Μπορείτε; Οχι! Αφήστε λοιπόν τις κάμπιες ήσυχες, για να μας δώσουνε το αίσθημα πως βρισκόμαστε σε δάσος, ενώ βρισκόμαστε μέσα σ' αυτό το απέραντο πένθος.

Και μου έδειξε, καταλήγει ο Βάρναλης, όσο έφτανε το μάτι μου, τις κομμένες ρίζες, που μοιάζανε με σταυρούς νεκροταφείου.




ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΟΥΛΙΑΡΑΚΗΣ
http://tovima.dolnet.gr/print_article.php?e=B&f=15190&m=S07&aa=1